ภาพกาแล็กซี NGC 1792 ภาพใหม่จากกล้องฮับเบิล

ภาพกาแล็กซี NGC 1792 ภาพใหม่จากกล้องฮับเบิล

นี่คือ NGC 1792 กาแล็กซีประเภทกังหัน (spiral galaxy) ห่างจากโลกประมาณ 36.4 ล้านปีแสงในกลุ่มดาวนกเขา (Columba) และอยู่ใกล้เคียงกับกลุ่มดาวสิ่ว (Caelum) ทางซีกฟ้าใต้ กาแล็กซีแห่งนี้ถูกพบโดย เจมส์ ดันลอป นักดาราศาสตร์ชาวสก็อตแลนด์ เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม ค.ศ. 1826 และกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล เคยบันทึกภาพที่สวยงามไว้แล้วครั้งหนึ่งเมื่อปี ค.ศ. 2020

NGC 1792 หรือที่อาจรู้จักกันในชื่อ AGC 24019 และ LEDA 16709 เป็นกาแล็กซีกังหันประเภทดาวกระจาย (starburst galaxy) เนื่องจากมีอัตราการก่อตัวดาวฤกษ์ใหม่สูงกว่ากาแล็กซีทั่วไปเป็นอย่างมาก ภายในกาแล็กซีมีฝุ่นและสสารระหว่างดวงดาวกระจายตัวเป็นหย่อม ๆ ทั่วทั้งดิสก์ และยังอุดมไปด้วยแก๊สไฮโดรเจนที่เป็นกลาง (neutral hydrogen) ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญในการกำเนิดดาวฤกษ์จำนวนมาก NGC 1792 จึงเป็นอีกหนึ่งเป้าหมายที่นักดาราศาสตร์ให้ความสนใจศึกษาเป็นอย่างยิ่ง

NGC 1792 ตั้งอยู่ใกล้กับ NGC 1808 ซึ่งเป็นกาแล็กซีขนาดใหญ่กว่า นักดาราศาสตร์คาดว่าปฏิสัมพันธ์ทางแรงโน้มถ่วงอันรุนแรงระหว่างกาแล็กซีทั้งสองนี้ มีส่วนกระตุ้นให้เกิดแก๊สสำหรับการก่อตัวดาวฤกษ์เพิ่มมากยิ่งขึ้น และเกิดการกระจุกตัวของดาวฤกษ์ในพื้นที่ที่มีแรงโน้มถ่วงรุนแรงกว่า ซึ่งจะช่วยให้นักดาราศาสตร์สามารถทำความเข้าใจเกี่ยวกับปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นระหว่างแก๊ส กระจุกดาว รวมถึงการระเบิดของซูเปอร์โนวาภายในกาแล็กซีได้

ภาพนี้เป็นข้อมูลจากกล้องถ่ายภาพมุมกว้าง (WFC3) ของกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลที่ศึกษากาแล็กซีแห่งนี้ในช่วงปี ค.ศ. 2020 ผสานกับข้อมูลใหม่ที่รวบรวมได้ในปี ค.ศ. 2025 ทำให้นักดาราศาสตร์สามารถสังเกตการณ์กิจกรรมทางฟิสิกส์ดาราศาสตร์ที่เกิดขึ้นในกาแล็กซีได้ดียิ่งขึ้น โดยพื้นที่หย่อมสีแดงที่กระจายอยู่ทั่วแขนกังหันของกาแล็กซีแสดงถึงการแผ่รังสี H-alpha จากกลุ่มโมเลกุลแก๊สไฮโดรเจนที่หนาแน่น พร้อมทั้งดาวฤกษ์เกิดใหม่ที่แผ่รังสีอัลตราไวโอเลต (ultraviolet) ที่มีความเข้มข้นสูง ส่งผลให้แก๊สไฮโดรเจนแตกตัวเป็นไอออน และส่องสว่างสีแดงที่เป็นความยาวคลื่นเฉพาะออกมา

เรียบเรียง :

กฤษดา รุจิรานุกูล - เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ สดร.

อ้างอิง :

Hubble Space Telescope Captures New Image of NGC 1792, Sci.News