นักดาราศาสตร์ค้นพบ การระเบิดที่ไม่เคยเห็นมาก่อนจากหลุมดำมวลยิ่งยวด
An artist's impression of the supermassive black hole. A gold-to-brown swirling disc surrounds a black ellipse-shaped area that looks like a hole in space. Two bright white spots atop the disc are connected by an arch of shining lines - and white-to-orange straight lines erupt like jets, reaching the top of the image. แสดงให้เห็นหลุมดำที่ปะทุและมีก๊าซพัดแรงในกาแล็กซี NGC 3783
12 ธันวาคม 2025
มีการค้นพบการระเบิดที่ไม่เคยพบเห็นมาก่อนจากหลุมดำมวลยิ่งยวด (supermassive black hole) ที่มีขนาดใหญ่เทียบเท่าได้กับดวงอาทิตย์ 30 ล้านดวง
นักดาราศาสตร์ระบุเหตุการณ์สำคัญนี้ได้จากการพบรังสีเอกซ์ที่สว่างจ้าซึ่งได้ปะทุขึ้นและจางหายไปอย่างรวดเร็ว ขณะที่รังสีจางหายไปนั้น วัตถุขนาดยักษ์ที่มีแรงโน้มถ่วงมหาศาลได้เหวี่ยงสสารออกไปในอวกาศด้วยความเร็วที่น่าตกใจถึง 60,000 กิโลเมตรต่อวินาที
งานวิจัยครั้งนี้ได้รับการเผยแพร่ในวารสารด้านอวกาศ Astronomy & Astrophysics โดยชี้ให้เห็นว่า กระแสลมที่เกิดจากการปะทุในครั้งนั้นคล้ายคลึงกับลมที่เกิดขึ้นบนดวงอาทิตย์ ซึ่งอาจเป็นเบาะแสสำคัญเกี่ยวกับจักรวาลของเรา
หลุมดำคืออะไร
แม้ว่าชื่อของมันจะถูกเรียกเช่นนั้น แต่หลุมดำก็ใช่ว่าจะเป็นหลุม แต่มันคือสสารขนาดใหญ่จำนวนมากที่อยู่ในพื้นที่ขาดเล็กมาก ๆ ตามการรายงานขององค์การนาซา พวกมันมีความหนาแน่นมากจนไม่มีสิ่งใดสามารถเล็ดลอดหนีออกมาได้ แม้แต่แสงก็ตาม
พวกมันยังคงเป็นหนึ่งในวัตถุที่ลึกลับที่สุดในจักรวาล หลุมดำมวลยิ่งยวดมีมวลคิดเป็นหลายพันเท่าของดวงอาทิตย์ หรือบางครั้งอาจจะมากกว่าหลายพันล้านเท่าของดวงอาทิตย์ ที่อัดแน่นอยู่ภายใน โดยเราจะพบหลุมดำได้ที่ใจกลางของกาแล็กซีขนาดใหญ่เกือบทุกแห่ง
พวกมันถูกล้อมรอบด้วยจานหมุนวนของก๊าซและฝุ่น ซึ่งสามารถถูกดูดเข้าไปในหลุมดำได้ด้วยแรงโน้มถ่วงอันมหาศาล
เมื่อหลุมดำ 'กลืนกิน' สสารเหล่านี้ จานหมุนวนจะร้อนขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อและปล่อยแสงสว่างที่มีความยาวคลื่นต่างกัน รวมถึงรังสีเอกซ์ ออกมาด้วย
กระแสของก๊าซและการพ่นก๊าซ ซึ่งเรียกว่าลม ก็ถูกพัดออกไปด้านนอกเช่นกัน โดยลมเหล่านี้มีอะตอมที่แตกตัวเป็นไอออน ซึ่งอาจส่งผลต่อการกำเนิดดาวฤกษ์ดวงใหม่ในกาแล็กซีได้
Skip ได้รับความนิยมสูงสุด and continue reading
ได้รับความนิยมสูงสุด
กองทัพเมียนมาใช้ระเบิดทำลายอาคารในเมืองเคเค พาร์ค (KK Park)
กองทัพเมียนมาบอกว่าต้องการกวาดล้างเมืองสแกมเมอร์ แต่พวกเขากำลังทำอย่างที่พูดจริงหรือ ?
อนุทิน พูดคุยกับ รมต. ในระหว่างร่วมงานสำคัญที่ทำเนียบรัฐบาล 12 ธ.ค. ซึ่งเป็นวันที่ พ.ร.ฎ.ยุบสภา มีผลบังคับใช้
โปรดเกล้าฯ พ.ร.ฎ.ยุบสภาแล้ว อนุทินให้เหตุผล "การเมืองภายในประเทศมีปัญหารุมเร้า"
.
"เหมือนถูกทิ้ง" "รู้สึกหวิว ๆ" คนชายแดนมองอย่างไรต่อการยุบสภา ในขณะที่การสู้รบชายแดนไทย-กัมพูชายังไม่คลี่คลาย
.
กองทัพบกเผยกัมพูชายิงจรวด BM-21 ตกในพื้นที่พลเรือน หลัง "ทรัมป์" โทรหาสองผู้นำ
End of ได้รับความนิยมสูงสุด
"เราไม่เคยเห็นหลุมดำสร้างลมได้เร็วขนาดนี้มาก่อน" ลียี กู นักวิจัยหลักจากองค์การวิจัยอวกาศแห่งเนเธอร์แลนด์ (Space Research Organisation Netherlands - SRON) กล่าว
หลุมดำมวลยิ่งยวดที่กำลังถูกศึกษาอยู่นั้น ตั้งอยู่ในกาแล็กซีทรงกังหัน อยู่ห่างจากโลกประมาณ 130 ล้านปีแสง
เพื่อให้ได้เห็นหลุมดำนี้ นักวิจัยได้ใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศสองตัวที่ทำงานร่วมกันเพื่อค้นพบปรากฏการณ์ที่ไม่เหมือนใครนี้
ตัวหนึ่งคือกล้องโทรทรรศน์อวกาศ XMM-Newton จากองค์การอวกาศยุโรป (European Space Agency - ESA) ซึ่งศึกษาแหล่งกำเนิดรังสีเอกซ์ทั่วทั้งจักรวาล
อีกตัวหนึ่งคือกล้องโทรทรรศน์อวกาศ X-Ray Imaging and Spectroscopy Mission (XRISM) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจที่นำโดยองค์การสำรวจอวกาศแห่งญี่ปุ่น (Japan Aerospace Exploration Agency - JAXA) โดยได้รับการสนับสนุนจาก ESA และนาซา
Tightly-wound spiral arms swirl out from a bright centre. Faraway galaxies can be seen around it, along with a few bright stars against a dark background. One star to the right of the galaxy is large and bright. ที่มาของภาพ,ESA/Hubble/Nasa/MC Bentz/DJV Rosario
คำบรรยายภาพ,หลุมดำมวลยิ่งยวดนี้ตั้งอยู่ในกาแล็กซีที่อยู่ห่างจากโลกประมาณ 130 ล้านปีแสง ซึ่งรู้จักกันในชื่อ NGC 3783
บริเวณสว่างที่ได้รับพลังงานจากหลุมดำมวลยิ่งยวดเรียกว่า "นิวเคลียสกาแล็กซีกัมมันต์" (Active Galactic Nucleus - AGN)
"ลมรอบหลุมดำนี้ดูเหมือนจะเกิดขึ้นจากการที่สนามแม่เหล็กที่พันกันยุ่งเหยิงของ AGN คลายตัวออกอย่างฉับพลัน คล้ายกับเปลวสุริยะที่ปะทุขึ้นจากดวงอาทิตย์ แต่ในขนาดที่ใหญ่เกินกว่าจะจินตนาการได้" มัตเตโอ กัวอินาซซี นักวิทยาศาสตร์โครงการ ESA XRISM และผู้ร่วมศึกษาในการค้นพบกล่าว
คามิลล์ ดิเอซ สมาชิกในทีมและนักวิจัยของ ESA กล่าวว่า AGN ที่มีลมแรง "มีบทบาทสำคัญ" ในการวิวัฒนาการของดาราจักรเมื่อเวลาผ่านไป
"เนื่องจากพวกมันมีอิทธิพลอย่างมาก การเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับสนามแม่เหล็กของ AGN และวิธีที่พวกมันก่อให้เกิดลมเช่นนี้ จึงเป็นกุญแจสำคัญในการทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ของกาแล็กซีทั่วทั้งจักรวาล" เธอกล่าว
ความลับของจักรวาล
งานวิจัยชิ้นนี้ระบุว่า ลมที่สังเกตได้จากหลุมดำดังกล่าวคล้ายกับการปะทุครั้งใหญ่บนดวงอาทิตย์ หรือที่เรียกว่า "การพ่นมวลโคโรนา" (Coronal Mass Ejection - CME) ซึ่งเป็นการพุ่งออกมาของอนุภาคที่มีประจุจากชั้นนอกสุดของดวงอาทิตย์จำนวนมากมายมหาศาล และสามารถส่งผลกระทบต่อโลกได้
The Sun is seen as a red ball with bright yellow hotspots across its surface; a long cloud is streaming out from the left. ที่มาของภาพ,Solar Orbiter/EUI Team/ESA/Nasa
คำบรรยายภาพ,ยาน "โซลาร์ ออร์บิเทอร์" (Solar Orbiter) ที่นำโดย ESA ได้บันทึกภาพการปะทุครั้งใหญ่ของดวงอาทิตย์เมื่อวันที่ 15 ก.พ. 2022
ปรากฏการณ์เหล่านี้มักเกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกับการปะทุของดวงอาทิตย์ หรือเปลวสุริยะ ซึ่งเป็นการระเบิดของรังสีเนื่องจากพลังงานที่สะสมอยู่ในสนามแม่เหล็กที่ "บิดเบี้ยว" ถูกปลดปล่อยออกมา
เอริก คูลเคอร์ส นักวิทยาศาสตร์โครงการ ESA XMM-Newton กล่าวว่า "ด้วยการมุ่งเป้าไปที่หลุมดำมวลยิ่งยวดที่มีความเคลื่อนไหวที่อยู่ กล้องโทรทรรศน์ทั้งสองได้ค้นพบสิ่งที่เราไม่เคยเห็นมาก่อน นั่นคือลมที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและรุนแรง ซึ่งเกิดจากการปะทุในลักษณะคล้ายกับลมที่ก่อตัวขึ้นบนดวงอาทิตย์" เขากล่าวเสริม
"ที่น่าตื่นเต้นก็คือ นี่แสดงให้เห็นว่าฟิสิกส์ของดวงอาทิตย์และวัตถุพลังงานสูงอาจทำงานในรูปแบบที่คุ้นเคยอย่างน่าประหลาดใจทั่วทั้งจักรวาล" เขากล่าวทิ้งท้าย
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
อวกาศ
วิทยาศาสตร์
ดาราศาสตร์
อ่านเรื่องที่เกี่ยวข้อง
This LASCO C2 image, taken 8 January 2002, shows a widely spreading coronal mass ejection (CME) as it blasts more than a billion tons of matter out into space at millions of kilometers per hour. (Photo by: HUM Images/Universal Images Group via Getty Images)
เหตุใดเราจึงต้องศึกษาการพ่นมวลโคโรนาของดวงอาทิตย์ และปี 2026 สำคัญอย่างไรต่อภารกิจนี้
3 ธันวาคม 2025
.
รู้จักดาวหางทรีไอ/แอตลาส (3I/Atlas) ที่จุดกระแสทฤษฎี "ยานแม่ของมนุษย์ต่างดาว"
17 พฤศจิกายน 2025
The pink, blue and orange clouds of gas and dust that comprise the Trifid nebula and the Lagoon nebula.
พบกับกล้องโทรทรรศน์ใหม่เอี่ยมที่ชิลี ส่องหาดาวเคราะห์น้อยเสี่ยงพุ่งชนโลก
24 มิถุนายน 2025
ยานพาร์กเกอร์ โซลาร์ โพรบ
ยานพาร์กเกอร์ โซลาร์ โพรบ สร้างประวัติศาสตร์เข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด
28 ธันวาคม 2024
ข่าวเด่น
กองทัพบกเผยกัมพูชายิงจรวด BM-21 ตกในพื้นที่พลเรือน หลัง "ทรัมป์" โทรหาสองผู้นำ
เมื่อ 1 ชั่วโมงที่แล้ว
"เหมือนถูกทิ้ง" "รู้สึกหวิว ๆ" คนชายแดนมองอย่างไรต่อการยุบสภา ในขณะที่การสู้รบชายแดนไทย-กัมพูชายังไม่คลี่คลาย
เมื่อ 4 ชั่วโมงที่แล้ว
สเปิร์มของผู้บริจาคที่มียีนก่อมะเร็ง ให้กำเนิดทารกหลอดแก้วเกือบ 200 คน ในยุโรป
เมื่อ 1 ชั่วโมงที่แล้ว
เรื่องน่าสนใจ
.
"คุณโชว์กินน้ำแค่ครั้งเดียวแล้วก็ไป แต่ชาวบ้านใช้น้ำทุกวัน" ฟังเสียงชาวเชียงราย เมื่อน้ำที่มีสารหนูเกินมาตรฐานถูกสูบมาทำน้ำประปา
3 ธันวาคม 2025
WASAWAT LUKHALANG / BBC Thai
เรื่องเล่าจาก รพ.หาดใหญ่ ภารกิจเพื่อรักษาชีวิต-ทำคลอดฉุกเฉิน ในยามที่ความช่วยเหลือถูกตัดขาด
30 พฤศจิกายน 2025
.
"พอไฟดับก็รู้สึกเหมือนคนไร้บ้าน" เปิดใจเจ้าหน้าที่ใน รพ.หาดใหญ่ ย้อนเล่าถึงช่วงเวลาแห่งความโกลาหลขณะน้ำท่วมโอบล้อมทุกทิศทาง
27 พฤศจิกายน 2025
จากผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำครั้งที่ 1 โดยกรมควบคุมมลพิษ พบว่าแม่น้ำสาละวินมีสารหนูปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐาน
"ไม่มีใครกล้าซื้อ ไม่มีใครกล้ากิน(ปลา)" คนสาละวินได้รับผลกระทบเป็นลูกโซ่อย่างไร ในวันที่แม่น้ำปนเปื้อนสารหนู-ตะกั่ว
23 พฤศจิกายน 2025
.
เบื้องหลังความสำเร็จของซีรีส์ Girls' love ไทย "พื้นที่ปลอดภัย" ของแซฟฟิกนานาชาติ
17 พฤศจิกายน 2025
บทความยอดนิยม
1
กองทัพเมียนมาบอกว่าต้องการกวาดล้างเมืองสแกมเมอร์ แต่พวกเขากำลังทำอย่างที่พูดจริงหรือ ?
2
โปรดเกล้าฯ พ.ร.ฎ.ยุบสภาแล้ว อนุทินให้เหตุผล "การเมืองภายในประเทศมีปัญหารุมเร้า"
3
"เหมือนถูกทิ้ง" "รู้สึกหวิว ๆ" คนชายแดนมองอย่างไรต่อการยุบสภา ในขณะที่การสู้รบชายแดนไทย-กัมพูชายังไม่คลี่คลาย
4
กองทัพบกเผยกัมพูชายิงจรวด BM-21 ตกในพื้นที่พลเรือน หลัง "ทรัมป์" โทรหาสองผู้นำ
5
ไม่มีร่างรัฐธรรมนูญ มีแต่ "คำถามที่ 1" ในประชามติ อนุทิน "คืนอำนาจประชาชน" หลังภูมิใจไทย-สว. โหวตคว่ำ ม. 256/28
BBC News, ไทย
ทำไมคุณจึงไว้วางใจ บีบีซี ได้
เงื่อนไขการใช้งานของ บีบีซี
เกี่ยวกับบีบีซี
นโยบายความเป็นส่วนตัว
คุกกีส์
ติดต่อบีบีซี
บีบีซีนิวส์ภาษาอื่น ๆ
Do not share or sell my info
© 2025 บีบีซี. บีบีซีไม่มีส่วนรับผิดชอบต่อเนื้อหาของเว็บไซต์ภายนอก. นโยบายของเราเรื่องการเชื่อมต่อไปยังลิงก์ภายนอก. อ่านเกี่ยวกับแนวทางของเราในการติดต่อกับลิงก์ภายนอก
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น